GEOMETRİK TOLERANSLANDIRMA DENETİMLERİ NEDİR?
Geometrik toleranslandırma denetimleri, bir parçanın yalnızca ölçüsel değil; aynı zamanda şekil, konum ve yön gibi geometrik özelliklerinin de teknik resim ve standartlara uygunluğunun kontrol edilmesi sürecidir. Bu denetim, parçaların montaj uyumluluğu, işlevselliği ve üretilebilirliği açısından kritik öneme sahiptir.
Geometrik Toleranslandırma Denetimlerinin Önemi
Fonksiyonellik: Parçaların birbiriyle uyumlu çalışması için gerekli olan konumsal ve yönsel hassasiyet sağlanır.
Kalite Standartları: ISO GPS, ASME Y14.5 gibi uluslararası toleranslandırma standartlarına uygunluk doğrulanır.
Montaj Uyumluluğu: Montaj sırasında yaşanabilecek hizalama sorunları ve parça uyuşmazlıkları önceden tespit edilir.
Hata Önleme: Karmaşık geometrilere sahip parçalarda, ölçüsel uygunluk dışında kalan hatalar ortaya çıkarılır.
Geometrik Toleranslandırma Denetiminde Kontrol Edilen Unsurlar
- Düzlemsellik, paralellik, diklik, yuvarlaklık ve silindiriklik gibi şekil toleransları
- Konum toleransları: konum, eksantriklik, profil, eş merkezlilik
- Yön toleransları: yön, eğim, açısal hizalama
- Datuma göre referans alınan ölçüm noktalarının doğruluğu
- Teknik resimde belirtilen GD&T sembollerine ve tanımlı toleranslara uygunluk
- CMM (Koordinat Ölçüm Makinesi) veya özel ölçüm fikstürleri ile yapılan hassas denetimler
Bu denetimler sayesinde sadece boyutsal değil, fonksiyonel uygunluk da garanti altına alınır. Özellikle yüksek hassasiyet ve kritik montaj uyumu gerektiren sektörlerde (havacılık, savunma, otomotiv vb.) temel bir kalite kontrol adımıdır.
